Prawa i obowiązki telepracownika i pracodawcy

 
 
 
 
Dzięki ustawie z dnia 27 sierpnia 2007, która została wprowadzona w życie 17 października 2007, dotyczącej zatrudnienia w formie telepracy zostały sprecyzowane obowiązki i praca po stronie telepracownika i telepracodawcy. Wprowadzenie przez ustawodawcę kompleksowych zapisów dotyczących telepracy uznać trzeba za rozwiązanie korzystne i w pełni potrzebne, gdyż eliminuje ewentualne wątpliwości prawne i interpretacyjne na temat istotnych zagadnień związanych ze specyfiką telepracy. Należy pamiętać, że zastosowanie uregulowań z Kodeksu Pracy dotyczących telepracy ma miejsce tylko i wyłącznie w przypadku telepracowników zatrudnionych na umowę o pracę! Dzięki uregulowaniu prawnemu pojęcia telepracy – ustawa określa jasno prawa i obowiązki telepracodawcy i telepracownika.
 
Prawa i obowiązki telepracownika
Podstawowym prawem telepracownika określonym ustawowo jest możliwość zmiany formy zatrudnienia. Wniosek dotyczący wprowadzenia telepracy może zostać przedstawiony przez pracodawcę jak i pracownika. Przy czym pracownik może negatywnie rozpatrzyć wniosek, natomiast pracodawca, w miarę możliwości powinien zgodzić się na propozycję pracownika dotyczącą pracy zdalnej. Okres próbny zmiany warunków zatrudnienia to 3 miesiące, w czasie których odstąpienie od świadczenia pracy w formie telepracy. W myśl art. 67 9 Kodeksu Pracy, brak zgody pracownika na świadczenie pracy w formie telepracy nie stanowi podstawy do wypowiedzenia umowy o pracę. Ponadto, telepracownik ma takie same prawa przysługujące mu jak innym pracownikom, opisane w rozdziale 8.1. (mowa o korzystaniu z działalności socjalnej prowadzonej na terenie zakładu, z pomieszczeń biurowych, przebywanie na terenie firmy). W przypadku praw niewyodrębnionych w ustawie, stosuje się zasady ogólne Kodeksu Pracy.
 
Ustawa sugeruje rozwiązanie niektórych kwestii dotyczących obowiązków telepracownika za pomocą umowy cywilno-prawnej bądź deklaracji pisemnych. Tak jest m.in. w przypadku zachowania tajemnicy na temat przekazywanych poufnych danych o firmie telepracownikowi. Poza tym, w umowie w sposób szczegółowy pracodawca winien zdefiniować punkty w zakresie: ubezpieczenia sprzętu oraz zasad korzystania, zasad porozumiewania się czy zasad potwierdzania przepracowanego czasu przez telepracownika (np. logowanie do systemu, dostępność i kontakt na komunikatorze itd.). Inną kwestią regulowaną przez umowę cywilno-prawną jest forma i sposób kontroli wykonywania pracy przez telepracownika. Do ogólnych obowiązków telepracownika należy regularne przekazywanie wyników z postępów w pracy, zgłaszanie awarii sprzętu oraz korzystanie z niego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem. Pozostałe obowiązki niewyszczególnione w rozdziale IIB, określa KP.
 
Prawa i obowiązki pracodawcy
Pracodawca zgodnie z ustawą ma prawo wnieść wniosek, na podstawie którego proponuje się zmianę formy współpracy z danym pracownikiem. Jednak przysługuje mu również prawo odmowy. Po stronie pracodawcy istnieje również możliwość rezygnacji z formy telepracy w przeciągu trzech miesięcy od dnia rozpoczęcia jej z pracownikiem. Według ustawy pracodawca ma prawo przeprowadzać kontrole w miejscu zamieszkania telepracownika - „za uprzednią zgodą telepracownika wyrażoną na piśmie, albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, albo podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość.”. Ponadto, pracodawca nie może powierzyć wykonywania telepracy pracownikowi na podstawie art. 42. § 4. Kodeksu Pracy o następującej treści: „Wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.” W przypadku uregulowań nieopisanych w rozdziale dotyczącym telepracy stosuje się ogólne zasady postępowania Kodeksu Pracy. Do głównych obowiązków telepracodawcy należy dostarczenie sprzętu komputerowego, ubezpieczenie oraz systematyczna konserwacja, a także pokrywanie kosztów naprawy. W przypadku, gdy telepracownik posiada swój sprzęt istnieje możliwość wynegocjowania lepszych warunków wynagrodzenia ze względu na pracę na prywatnym sprzęcie telepracownika. Telepracodawca musi zapewnić zdalnemu pracownikowi szkolenie w zakresie obsługi sprzętu oraz pomoc techniczną. Jeżeli telepracownik wykonuje swoją pracę w domu, pracodawca jest zwolniony z obowiązku zapewnienia bezpiecznego i higienicznego stanu pomieszczeń pracy. Inne obowiązki nieokreślone w ustawie definiuje Kodeks Pracy.